Jednostki organizacyjne gminy to jednostki, które zostały utworzone przez gminę lub też takie, w których gmina ma udziały albo korzystają one z finansowych środków gminy. Kwestie te reguluje art. 9 Ustawy o samorządzie gminnym. Pojęcie gminnej jednostki organizacyjnej obejmuje zarówno jednostki organizacyjne gminy oraz gminne osoby prawne. Gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych w odrębnej ustawie. Formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gminę zadań o charakterze użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa.

Zadaniami użyteczności publicznej, w rozumieniu ustawy, są zadania własne gminy, określone w art. 7 ust. 1, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Poza sferą użyteczności publicznej gmina nie może prowadzić działalności w formach przewidzianych przez ustawę o finansach publicznych.
Wg art. 10 wykonywanie zadań publicznych może być realizowane w drodze współdziałania między jednostkami samorządu terytorialnego. Gminy, związki międzygminne oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego mogą sobie wzajemnie bądź innym jednostkom samorządu terytorialnego udzielać pomocy, w tym pomocy finansowej.

Gmina posiada następujące jednostki organizacyjne:

  • Ośrodek Pomocy Społecznej w Mierzęcicach
  • Gminna Biblioteka Publiczna w Mierzęcicach
  • Gminny Ośrodek Kultury w Mierzęcicach
  • Gminny Zakład Gospodarki Wodnej i Komunalnej w Mierzęcicach
  • Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Mierzęcicach
  • Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Lotników Polskich w Mierzęcicach
  • Szkoła Podstawowa w Boguchwałowicach
  • Szkoła Podstawowa w Toporowicach
  • Szkoła Podstawowa w Przeczycach
  • Przedszkole Publiczne "Radosny Zakątek" w Mierzęcicach
  • Żłobek Gminny "Bajkowa Kraina" w Nowej Wsi

W celu wykonywania swoich zadań Rada Gminy tworzy inne wyspecjalizowane jednostki pozostające w jej strukturze organizacyjnej oraz jednostki prawne wyodrębnione , w tym przedsiębiorstwa i spółki, zawiera umowy z innymi gminami.